Stress và mối nguy hiểm âm thầm nếu không thể giải tỏa triệt để!

stress-va-moi-nguy-hiem

Stress là gì? 

Stress là một trạng thái thần kinh căng thẳng. Nó bao gồm nhiều yếu tố như vật lý, hóa học và phản ứng của một cá thể đang cố gắng thích nghi với một sự thay đổi hay áp lực từ bên ngoài hoặc bên trong. Khi gặp tác nhân gây stress sẽ làm cho cơ thể tiết ra hormone cung cấp năng lượng mạnh mẽ cho các cơ, nhịp thở nhanh hơn, nhịp tim tăng lên.

Stress có thể đem lại những hoạt động tích cực, kích thích sự tập trung trong học tập và công việc. Tuy nhiên, nếu stress quá độ, diễn ra liên tục sẽ dẫn tới sức khỏe tâm lý và thể chất chán nản, mệt mỏi, tiêu hóa kém, suy giảm miễn dịch. Thậm chí có thể gây ra bệnh trầm cảm ảnh hưởng đến nhiều mối quan hệ xung quanh.

 

Vì sao chúng ta bị stress? 

Stress-va-moi-nguy-hiem

Stress và mối nguy hiểm không thể giải tỏa triệt để. (Ảnh sưu tầm)

Theo Tiến sĩ Dương Minh Tâm, Trưởng phòng Điều trị các bệnh liên quan stress, Viện Sức khỏe tâm thần (Bệnh viện Bạch Mai). Ông cho rằng: “Có rất nhiều nguyên nhân làm con người có thể bị stress. Có thể là những lo toan, buồn bực trong cuộc sống, hoặc tác động của môi trường như tiếng động, không khí ô nhiễm, thay đổi thời tiết đến những tác động thể chất như chế độ dinh dưỡng. Stress kéo dài sẽ gây ra những hệ lụy khó lường. Nhất là trong guồng quay áp lực công việc, kinh tế của xã hội hiện đại. Ở điều kiện bình thường, stress là một đáp ứng thích nghi về mặt tâm lý và sinh lý, đặt chủ thể vào quá trình dàn xếp thích ứng, tạo ra cân bằng mới cho cơ thể sau khi chịu những tác động của môi trường. Nói cách khác, phản ứng stress bình thường đã góp phần làm cho cơ thể thích nghi. Nếu đáp ứng của cá nhân với các yếu tố gây stress không đầy đủ, không thích hợp và cơ thể không tạo ra được một cân bằng mới, thì những chức năng của cơ thể ít nhiều sẽ bị rối loạn, dấu hiệu bệnh lý cơ thể, tâm lý, hành vi sẽ xuất hiện và tạo ra những stress bệnh lý cấp tính hoặc kéo dài.”

Có bao nhiêu loại stress?

Theo Tiến sĩ Dương Minh Tâm, hiện nay, có hai thể stress, đó là stress bệnh lý cấp tính, xuất hiện từ một tình huống không thể lường trước hoặc những tình huống quá dữ dội đối với chủ thể như người thân bị bệnh nặng, bị tấn công, gặp nguy hiểm… Ngoài ra có stress bệnh nguyên, bệnh sinh (phát sinh từ sức ép trong công việc, học tập, thất vọng trong sự nghiệp, mâu thuẫn trong gia đình, xã hội, sự thiệt hại về kinh tế hoặc mất người thân)… Stress xuất hiện có thể do nguyên nhân duy nhất hoặc do nhiều sang chấn kết hợp với nhau gây ra, có thể là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh nhưng cũng có thể chỉ là yếu tố thúc đẩy một bệnh sẵn có phát sinh.

Cũng theo Tiến sĩ Dương Minh Tâm, stress có gây bệnh hay không phụ thuộc rất nhiều vào sự chống đỡ của nhân cách. Nhân cách không chỉ có vai trò trong gây bệnh mà còn ảnh hưởng đến việc hình thành thể bệnh. Một nhân cách vững mạnh, có lý tưởng, tự nguyện chịu đựng stress thì dù stress có mạnh cũng khó gây bệnh. Nếu bị bệnh mà người đó có nhân cách mạnh thì cũng dễ khỏi bệnh. Ngược lại, với người có nhân cách yếu hoặc những người có tính cách chi ly, cầu toàn thì có thể bị bệnh chỉ sau một stress nhẹ và chậm hồi phục. Những người có cảm xúc không ổn định, lo âu, căng thẳng, né tránh cũng là những nét nhân cách dễ bị tổn thương.

 

Tác hại khôn lường của bệnh “Stress”

    Phần lớn thường xuất phát từ mệt mỏi, thiếu thời gian nghỉ ngơi, lo toan về sức khỏe của mình, về công việc hoặc về cuộc sống gia đình.

     Mất ngủ cảm thấy nhức đầu, chán nản, ăn mất ngon, phân tâm hoặc cảm giác lo âu là những triệu chứng mà chúng ta  thường cho là có liên quan đến tình trạng stress.Từ lâu, các nhà khoa học đã biết được sự liên quan chặt chẽ giữa hoạt động của hệ thần kinh và hoạt động cơ bắp. Khi tâm tư lo lắng hoặc tinh thần rối loạn thì hoạt động sinh lý, nội tạng bị xáo trộn và trương lực cơ bắp cũng gia tăng. Ngược lại, nếu điều hoà được trương lực cơ bắp ở mức độ thư giãn thì thần kinh cũng sẽ được ổn định. Đặc biệt ở những người bị stress, suy nhược thần kinh hoặc mất ngủ lâu ngày, trương lực cơ bắp của những người này thường ở trong tình trạng căng cứng hơn bình thường, và chính điều này đã tác động nghịch trở lại làm rối loạn thêm hoạt động của hệ thần kinh.

Đối với sức khỏe

Mối liên quan giữa căng thẳng stress với bệnh tim và đột tử đã được ghi nhân từ thời cổ đại. Người ta nhận thấy tỷ lệ nhồi máu cơ tim và đột tử tăng đáng kể sau những căng thẳng lớn cấp tính như sau các thảm họa  bão, động đất và sóng thần.

Bệnh mạch vành cũng phổ biến hơn nhiều ở những người bị căng thẳng mãn tính và đặc biệt là căng thẳng trong công việc.

Căng thẳng tâm lý thúc đẩy quá trình vữa xơ động mạch

vi-sao-chung-ta-bi-stress

Căng thẳng tâm lý được cho là một yếu tố gây bệnh vữa xơ động mạch quan trọng. Những người hiểu biết về stress, có sức khỏe và tâm lý vững vàng sẽ dễ dàng vượt qua được những tác động của stress và vui tươi trong cuộc sống. Ngược lại, những người có cơ thể ốm yếu, suy sụp, không vượt qua và thích ứng nổi thì dễ phát sinh bệnh tật và có thể bị ảnh hưởng lớn bởi stress, dẫn đến đột tử khi gặp những cú sốc quá lớn trong cuộc đời.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) năm 1998, sức khỏe của những người có công ăn việc làm thì tốt hơn những người thất nghiệp. Tuy nhiên  sự tổ chức công việc của xã hội, kiểu quản lý và những mối quan hệ xã hội tại nơi làm việc đều ảnh hưởng đến sức khỏe. Kiểm soát công việc kém có liên quan trực tiếp, rõ ràng với đau thắt lưng, nghỉ ốm và bệnh tim mạch. Kiểm soát tốt công việc làm giảm 2,3 lần nguy cơ bị các bệnh tim mạch.

Một vài yếu tố khác

Bên cạnh 3 yếu tố nguy cơ chủ yếu gây vữa xơ động mạch là tăng cholesterol máu, tăng huyết áp và hút thuốc lá, căng thẳng tâm lý cũng được xác định là một yếu tố nguy cơ quan trọng.

Khi có một  tình huống căng thẳng xảy ra sẽ khởi phát một chuỗi các sự kiện. Căng thẳng khiến cơ thể bạn giải phóng adrenaline, một loại hormone tạm thời khiến nhịp thở và nhịp tim của bạn tăng lên và huyết áp tăng cao. Tình trạng căng thẳng kéo dài quá mức, cơ thể bạn vẫn ở trạng thái kích thích này  trong nhiều ngày hoặc vài tuần.  Điều này sẽ gây ảnh hưởng xấu đến thành mạch, Làm rối loạn tuần hoàn và tăng nguy cơ gây tổn thương các tế bào nội mạc. Tăng tính thấm của tế bào nội mạc và do vậy làm tăng nguy cơ lắng đọng LDL-C gây hình thành và phát triển vữa xơ động mạch.

Bên cạnh đó, căng thẳng mãn tính có thể khiến một số người có thói quen xấu như uống quá nhiều rượu, hay hút nhiều thuốc lá… điều này cũng có thể làm tăng huyết áp và có thể làm hỏng thành động mạch.

Stress có thể gây ra đột tử 

Đột tử là nguyên nhân gây tử vong phổ biến của các bệnh nhân bị vữa xơ động mạch, đặc biệt là vữa xơ động mạch vành. Do vậy tác động tích cực lên quá trình vữa xơ động mạch sẽ làm giảm nguy cơ đột tử.

Có giả thuyết cho rằng khi bị căng thẳng về tâm lý cấp tính có thể gây rung thất và đột tử do kích hoạt hệ thống bảo vệ dẫn đến làm giảm đột ngột trương lực phó giao cảm. Thông qua cơ chế thần kinh phó giao cảm trung ương làm mất sự ổn định về điện học của tim. Trong khi đồng thời làm tăng trương lực thần kinh giao cảm ở tim dẫn đến làm tăng tần số tim, tăng co bóp cơ tim, tăng huyết áp tâm thu và gây thiếu máu cơ tim ở các bệnh nhân có vữa xơ động mạch vành do vậy làm tăng nguy cơ bị rung thất và đột tử.

 

Cách giải tỏa Stress

Giải pháp đầu tiên giúp bạn đương đầu với stress một cách hữu hiệu là bạn phải xác định bạn đang đối phó stress loại gì? Stress cần thiết cho bạn (Eustress) hay là stress đang có hại cho bạn (Distress), nó ảnh hưởng đến cá nhân bạn như thế nào? Khi đã xác định được tình huống và cách đối phó thì bước kế tiếp là kiểm soát về mặt tâm lý, coi stress như là động lực để phát triển. Hiểu biết như vậy là áp dụng phương pháp thích hợp sẽ giúp chúng ta thích nghi với các tác nhân liên quan đến stress, biến những tình huống stress đã gặp thành những kinh nghiệm và tạo nên bản lĩnh cho chúng mình.

Các giải pháp khác cần thiết như:

*Luyện tập thể dục thể thao:

Stress thường bộc phát trong cuộc sống hằng ngày và vì vậy chúng ta nên tìm cách “chung sống” và thích nghi với stress. Luyện tập thể dục thể thao cũng như một trong những biện pháp hữu hiệu vì nó liên kết tinh thần lẫn thể chất.Vậy nên hãy lựa chọn cho mình một bộ môn thể thao yêu thích để theo đuổi và đam mê nó sẽ là một trong những liều thuốc tốt nhất để bạn có thể xóa tan những căng thẳng stress strong cuộc sống của bạn. Đi bộ trong công viên, bơi lội chơi cầu lông, quần vợt đều là những hình thức thích nghi với strees một cách hữu hiệu.

*Suy nghĩ lạc quan:

Cũng là một trong những giải pháp đương đầu với stress. Nếu bạn cảm thấy buồn nản liên miên, chán cả mình lẫn cả người khác thì lúc này bạn phải cố tìm cách tự vực mình dậy. Hãy suy nghĩ và hành động lạc quan! Làm như vậy lo toan sẽ dần vơi đi và từng bước bạn sẽ vượt qua được bực bội. Quan trọng hơn là nhiều người sẽ đến với bạn vì bạn đã khích lệ tinh thần cho họ

*Thư giãn:

Hãy thư giãn khi bị stress. Các biện pháp thư giãn sẽ giúp cho bạn cảm thấy thoải mái hơn. Thư giãn để thả lỏng cơ bắp và đưa tâm trí vào trạng thái thư thái bình an.

*Tiếng cười:

Sau cùng nhưng không kém phần quan trọng, đó là nụ cười của bạn. Hãy nhìn vào khía cạnh lạc quan của sự việc và nên nhớ: một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ, cười nhiều hơn mỗi ngày, hãy cố sử dụng khiếu hài hước của mình trong mọi tình huống đề có thể giải tỏa một phần nào trong công việc và trong cuộc sống.

*Chế độ ăn uống:

Thức ăn ảnh hưởng rất nhiều tới sức khỏe đóng vai trò quan trọng trong việc đối phó với stress. Khi phải đương đầu với stress, cơ thể cần được bổ sung thêm các vitamin và khoáng chất giúp cho hoạt động của hệ thần kinh và nội tiết. Các vitamin và khoáng chất cần thiết là các vitamin nhóm B, Vitamin nhóm C, khoáng chất Magie và Canxi… Khi bị stress kéo dài thì cơ thể cần bổ sung các vitamin và khoáng chất này hơn nhiều so với nhu cầu bình thường, bởi vì các vitamin và khoáng chất này sẽ giúp cơ thể đặc biệt hệ thần kinh, nội tiết và miễn dịch hoạt động hơn đẻ đối phó và thích nghi với các tình huống liên quan đến stress.

 

Liên hệ chúng tôi, nếu bạn cần một nơi để lắng nghe, chia sẻ

Đến với Tổng đài Tâm sự Xả Stress với 3 dịch vụ chính: Tâm sự xả stress – Trò chuyện với người cao tuổi –  Ôm chữa lành.

Ngoài việc lắng nghe tất cả nỗi niềm của bạn, chúng tôi sẽ kết hợp đặt câu hỏi gợi ý để bạn nhận diện, nhìn thấu  và chấp nhận vấn đề, cũng như động viên, trấn an và hỗ trợ tinh thần cho bạn.

Hãy cùng chúng tôi xây dựng môt đời sống bình an, yêu thương và lan tỏa bạn nhé!

Mọi thắc mắc về dịch vụ xin Quý khách vui lòng liên hệ với chúng tôi

qua hotline: 0915 697 379 hoặc email: xastress.hnt@gmail.com

 

Tags:

Post your comment

en_USEnglish